Jak co roku 20 czerwca obchodzony był Światowy Dzień Uchodźcy. Teatralną odpowiedzią na uczczenie święta była internetowa emisja w rejestracji spektaklu “Podopiecznych” z Teatru Nowego w Zabrzu. Przedstawienie w reżyserii Katarzyny Deszcz, miało polską prapremierę pięć lat temu, jednak poruszana w nim tematyka wciąż budzi kontrowersje i stanowi temat tabu w Polsce.
Prapremiera tekstu Elfriede Jelinek – austriackiej pisarki i laureatki Literackiej Nagrody Nobla – odbyła się w momencie, kiedy uwaga opinii społecznej była skupiona na problemie imigrantów z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Dziś z wiadomych względów problemowi nie poświęca się aż tyle uwagi, mimo że nie przestał on trwać. Świat skupiony na walce z pandemią zapomina o palącym problemie tysięcy ludzi znajdujących się w obozach uchodźczych, gdzie panujące warunki nie nastrajają pozytywnie. Dlatego tak ważny jest wciąż głos, jaki w tej dyskusji zabrał zabrzański teatr.
Spektakl opowiada o uchodźcach, którzy są w zawieszeniu, traktowani jako niepotrzebny odpad, skrzętnie spychany na margines człowieczeństwa. Co warte uwagi aktorzy wcielający się w imigrantów znajdują się na podeście umieszczonym nad widownią, ta zaś przeniesiona została na scenę. Wymowny zabieg, który pokazał stanowisko lwiej części społeczeństwa – to my tu jesteśmy gospodarzami, goście nie są mile widziani. W realizacji Katarzyny Deszcz mieszają się różne napięcia, ale dominuje strach, który pociągnął ludzi do ucieczki z domu, towarzyszył im w ryzykownej podróży oraz już w miejscu niespełnionego raju.
Emisja w sieci tego przedstawienia była godnym naśladowania krokiem w podtrzymaniu dyskusji. Być może spowodowała, że niektórzy mieli okazję na przypomnienie palącego wciąż problemu. Ci ludzie, którzy wciąż muszą udowadniać, że są “godni” ludzkiego traktowania, bez pomocy osób przychylnych wciąż będą trwać w wiecznym obozie tymczasowego pobytu.
—
Elfriede Jelinek
„Podopieczni”
przekład: Karolina Bikont
reżyseria: Katarzyna Deszcz
scenografia: Łukasz Błażejewski
muzyka: Michał Biak Rusielewicz
projekcje: Bartłomiej Latoszek
obsada: Hanna Boratyńska, Anuszka Konieczna, Danuta Lewandowska, Agata Śliwa, Magdalena Waligórska- Lisiecka, Joanna Gorzała, Dariusz Czajkowski, Jarosław Karpuk, Andrzej Kroczyński, Robert Lubawy
Teatr Nowy w Zabrzu, premiera online 21 czerwca 2020